Verantwoordelijkheid nemen is niet voor iedereen weggelegd

En daar gaat ‘ie, Lodewijk Asscher. In juni 2019 nog in Kerkrade in de HuB voor zijn boekpresentatie bevlogen en zelfbewust, in januari 2021 afgezwaaid als beoogd lijsttrekker namens de PvdA bij de Tweede Kamerverkiezingen in maart van dit jaar.

Iedereen kent de aanleiding en ik schreef er al eerder over: de problemen bij de Belastingdienst inzake het onterecht en voorbarig aanmerken van ontvangers van de kinderopvangtoeslag als fraudeurs. Asscher was deelgenoot van het probleem, hoewel dit niet onder zijn ministerie viel.

Sterker nog: hij was samen met drie VVD’ers onderdeel van een commissie die fraude moest aanpakken. En hij was degene die de fraudeaanpak heeft versoepeld, waar de VVD met keiharde oorlogstaal bleef strooien, zoals blijkt uit dit artikel van NRC uit 2016:

Als de straffen op uitkeringsfraude minder streng worden, zoals het kabinet Rutte II nu voorstelt, wordt er zo goed als zeker meer gefraudeerd. (…)
Maar komt dat dan door minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken, PvdA) die de verandering van de fraudewet op woensdag verdedigde in de Tweede Kamer? Dat denkt de VVD.

De doodsteek voor de positie van Asscher was uiteindelijk het ongekend felle rapport van de Kamercommissie die de kwestie onderzocht. Het rapport verwijt Asscher het volgende: als lid van de ministeriële commissie aanpak fraude (samen met Wiebes, Weekers en Rutte) heeft hij „een harde aanpak van fraude mede (…) geïnitieerd”.

Ferme conclusie, maar is die terecht? Want wat wilde men buiten het onderzoek laten? Juist ja, de rol van de Tweede Kamer zélf. En zo kon het dat de VVD en het CDA (mét Omtzigt) onderdeel uitmaakten van Rutte I, het Lenteakkoord dat deze aanpak mogelijk maakte én van Rutte III dat de kwestie nog steeds niet heeft opgelost.

Asscher heeft zeker verantwoordelijkheid vanuit zijn functie als toenmalig minister. Maar bijna de gehele Kamer heeft de frauderetoriek gebezigd sinds het kabinet Rutte I. Even een rijtje partijen opnoemen dat fervent voorstander was van het strenger aanpakken van onder andere misbruik van de kinderopvangtoeslag via de Fraudewet: VVD, CDA, PVV, D66, ChristenUnie, SGP en GroenLinks. U leest het goed: in dit rijtje geen PvdA.

Kortom: een sterk staaltje selectieve verontwaardiging. Het CDA zit met Hoekstra enerzijds en Omtzigt en Van Dam anderzijds vuistdik in de kwestie, de VVD al helemaal, maar je eigen rol onderzoeken? Dat is natuurlijk wel heel erg lastig.

Er zijn meer voorbeelden van problemen met sociale voorzieningen, zoals de vrouw die twee tientjes aan boodschappen kreeg en haar uitkering mocht terugbetalen. Een Syrisch gezin mag de huurtoeslag op haar buik schrijven omdat een pasgeboren baby nog geen verblijfsvergunning heeft en dus formeel gezien illegaal is (denk daar sowieso maar eens over na).
Je kunt het nu hebben over een kabinet dat moet vallen of een lijsttrekker die wel of niet aan moet blijven, maar uiteindelijk verander je maar op één manier echt iets aan deze situatie: kies in maart op een partij die het systeem grondig wil wijzigen, die burgers ziet als mensen. Alleen zo kunnen we echt vooruit.

Vrijwillig met of zonder vuurwerk

Op maandag 12 oktober kwam het onderwerp vuurwerkoverlast jaarwisseling aan de orde naar aanleiding van behandeling van dit onderwerp in februari van dit jaar.

Op voorhand gaf burgemeester Dassen het volgende aan:

  • Er is sprake van overlast, deze is in lijn met de overlast zoals die in de rest van Limburg
  • Overlast zoals men die kent in de Randstad, vindt hier niet plaats
  • Er zijn in 2019 95 overlastmeldingen ontvangen
  • Tijdens de komende jaarwisseling is knalvuurwerk voor het eerst verboden

Vuurwerkvrije zones
Er wordt in Kerkrade vooralsnog geen gebruik gemaakt van zogenaamde vuurwerkvrije zones. Dit omdat dit in een groot aantal gemeenten al wordt gedaan en de tevredenheid is niet overal even groot. In deze zones zou je tussen 18.00 uur ‘s avonds en 2.00 uur ‘s nachts tijdens de jaarwisseling geen vuurwerk mogen afsteken.

Een van de redenen om daarvoor te kiezen, is de handhavingscapaciteit. Men vreest dat een vuurwerkvrije zone te veel beslag legt op handhavingsdiensten, zodat de organisatie niet meer flexibel genoeg is om overal te kunnen handhaven.

De vrijwillige vuurwerkvrije zone
Namens mijn factie heb ik echter nog een idee geopperd: de vrijwillige vuurwerkvrije zone. Dit is een initiatief dat kan worden gestart door een bepaald percentage aan bewoners uit een bepaalde straat of buurt, meestal ongeveer 60%. Dit burgerinitiatief kan bij de gemeente vervolgens een aanvraag doen om in aanmerking te komen voor zo’n vrijwillige vuurwerkvrije zone. De gemeente faciliteert zaken als bekendmaking en/of bebording om bewoners en bezoekers te attenderen op deze zone, en ook op het verlaten ervan.

Bron: RTL Nieuws

Hiermee zouden bijvoorbeeld straten met bewoners die extra kwetsbaar zijn (denk aan zorginstellingen) ontlast kunnen worden op een laagdrempelige wijze. Het was ons voorstel om in ieder geval met een pilot te starten. Daarvan is aangegeven door de burgemeester dat het haar voorkeur heeft dit jaar af te wachten wat het verbod op knalvuurwerk voor gevolgen heeft, maar dat in de evaluatie van de komende jaarwisseling wel wordt meegenomen hoe de vrijwillige vuurwerkvrije zone in andere gemeenten werkt.

Wat vind jij?
Nu ben ik benieuwd: denk je dat het goed is om meer te doen, zoals de vrijwillige vuurwerkvrije zone of zelfs meer, zoals een totaalverbod op particulier vuurwerk in de hele gemeente? Of is het juist goed om alles zo vrij mogelijk te laten, ondanks mogelijke overlast? Laat je reactie achter op deze website of via mijn sociale mediakanalen.

Tot slot: alle stukken en de vergadering zelf kunnen hier terug worden gekeken.

Business as usual – of een vorm van

Gisterenavond (maandag 11 mei 2020) was de eerste commissievergadering AZM sinds 9 maart, een commissievergadering die overigens niet door mij bezocht is in verband met ziekte.

Digitaal vergaderen

De commissievergadering vond gezien de huidige situatie digitaal plaats, een aparte gewaarwording. Vooraf was ik vooral benieuwd naar de manier waarop de vergadering zou verlopen: zou ieders inbreng voldoende gewaarborgd zijn? Zou een debat wel mogelijk zijn?

Terugkijkend was dat zeker zo. Er was niet zozeer sprake van een echt debat (de vraag is of dat normaliter wel het geval is in een commissievergadering), maar in constructieve sfeer was er wel degelijk sprake van besluitvorming met goede, ruime inbreng van alle fracties én het college.

Wat stond er op de agenda? Dat waren met name twee onderwerpen: de nieuwe begroting van de Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) en de regionale visie Geweld hoort nergens thuis.

BsGW

De BsGW is het Limburgse bestuursorgaan dat onder andere zorgdraagt voor de inning van de belastingen van vrijwel alle gemeenten in Limburg, en dus ook van de gemeente Kerkrade. Dit is sinds enkele jaren het geval, aangezien de gemeente toe is getreden om kostenvoordeel te behalen.

De BsGW is een voorbeeld van een gemeenschappelijke regeling, een regeling tussen bijvoorbeeld een aantal gemeenten om dingen samen te regelen. Denk aan Parkstad, jeugdzorg en andere dingen die soms beter zijn om niet alleen te regelen. Dit heeft vaak vele voordelen, maar zeker ook een nadeel: je zit niet meer direct aan de knoppen en bent overgeleverd aan de wil van de meerderheid van de deelnemers.

De PvdA Kerkrade was destijds tegen deelname aan BsGW omdat het voorgespiegelde kostenvoordeel lang niet zeker was en dienstverlening waar mogelijk zo dicht mogelijk bij de burger moet liggen.

Hoe dan ook, inmiddels zijn we enkele jaren verder en in 2019 heeft de raad een negatieve zienswijze ingediend inzake de begroting 2020 van de BsGW. De reden was dat de kosten bleven stijgen, jaarlijks moest er meer geld bij. Nu is dat niet altijd verwijtbaar, want bijvoorbeeld proceskosten zorgen voor een grote kostenpost en dat heeft de BsGW slechts deels in de hand. Toch vond de raad – met steun van ons – dit niet voldoende en er is een negatieve zienswijze afgegeven op de begroting. Dit is uiteindelijk weggestemd: de meerderheid van de deelnemers was voor die betreffende begroting. Voor 2021 geldt hetzelfde: wederom stijgt de begroting.

Ik heb namens de PvdA Kerkrade vooral aandacht gevraagd voor de bescherming van de burgers die te maken krijgen met de beslagvrije voet: het gedeelte van het inkomen dat niet kan/mag worden getroffen door bijvoorbeeld loonbeslag. Door miscommunicatie komt het te vaak voor dat burgers met een te lage beslagvrije voet geconfronteerd worden. Voor die mensen meteen een groot probleem!

Geweld hoort nergens thuis

Geweld hoort nergens thuis is een visiedocument dat ziet op het samenkomen van voornamelijk de thema’s zorg, onderwijs en veiligheid. Het kan gaan over zaken van huiselijk geweld tot mensenhandel en hoe dit te voorkomen dan wel “op te lossen” wanneer er toch problemen zijn.

Belangrijk hierbij is dan ook de samenwerking tussen de verschillende instanties, van school tot gemeente, van GGD tot politie. Alleen samen kom je erachter wat er aan de hand kan zijn in sommige gezinnen. En ik heb in de stukken verschillende voorbeelden gelezen: dat kan soms ernstig zijn…

Een erg belangrijk thema dus om te bespreken. Zelf heb ik nog aandacht gevraagd over dat wat er achter de voordeur gebeurt tijdens de situaties omtrent het coronavirus: minder zorgverleners en wijkagenten komen nu bij mensen thuis. Belangrijk dus dat de scholen nu weer (deels) open zijn!

Hier vind je de vergaderstukken, hieronder de stream van de vergadering:

Gebruik je verstand en denk aan de lokale ondernemers

De situatie in het land en de wereld om ons heen is een bizarre. Het openbare leven dat bijna tot een nulpunt is gedaald en overheden proberen uit man en macht de strijd tegen het virus te winnen.

Van mij uit geen pleidooi hoe we het wel of niet zouden moeten doen. Ik ben geen kenner, deskundige, wetenschapper, geen arts. Ik vind het belangrijk om aanwijzingen en richtlijnen van de overheid te volgen en laat het oordeel over wat wijsheid is over aan hen die daar echt iets van weten.

Lees “Gebruik je verstand en denk aan de lokale ondernemers” verder

Criminaliteit in 2019 in Kerkrade

Criminaliteit kan dalen of stijgen, of nagenoeg niet veranderen ten opzichte van voorgaande jaren. Maar vaak strookt dit niet met het beeld dat wij hebben van die criminaliteit. Wat stijgt, hoeven we niet als zodanig te ervaren. En vaker: wat daalt, leidt niet automatisch tot een beter veiligheidsgevoel.

Hoe zat dat in 2019 eigenlijk in Kerkrade? RTL Nieuws bracht vandaag een artikel over de landelijke veiligheidscijfers (geregistreerde criminaliteitscijfers) met daarin een specificatie per gemeente.

Opvallend is dat in Kerkrade én Nederland wederom de criminaliteit is gedaald, maar dat drugs- en wapenhandel stijgen. Een ander opvallend gegeven is dat woninginbraken in Kerkrade een hoger oplossingspercentage kennen dan landelijk het geval is. Lijkt me absoluut een groot compliment waard voor de basiseenheid in Kerkrade voor een misdaad die bewijstechnisch veel lastiger op sporen is dan een ander soort misdrijf, waar vaker sprake is van getuigen.

De cijfers van geregistreerde criminaliteit is niet alleszeggend. Niet alle criminaliteit wordt geregistreerd, waardoor een deel hiervan onbekend is maar wel degelijk bestaat. Bovendien zegt de daadwerkelijke criminaliteit natuurlijk niet alles over het veiligheidsgevoel. Toch geeft het wel degelijk een beeld van de ontwikkelingen die gaande zijn.

Hieronder een overzicht van enkele cijfers op gemeenteniveau.

Slachtoffer van de overheid

Je zou maar één van de slachtoffers zijn, de dupe geworden van de dubieuze praktijken van de overheid inzake de kinderopvangtoeslag. Het lijkt een beetje op alle verplichtingen die vastzitten aan een werkloosheids- of bijstandsuitkering. Bedoeld om fraudeurs tegen de lamp te laten lopen of om mensen die niet wíllen werken (maar dit wel kunnen), niet zomaar te laten profiteren van “belastinggeld van de hardwerkende burger”.

Regels zijn er niet voor niks. Omdat niet iedereen gebruik maakt van voorzieningen maar deze soms (bewust) misbruikt, moet er controle zijn, terecht. Alleen gaat dat bij de Belastingdienst zover dat ze het kaf niet meer van het koren scheidt, maar iedereen aanpakt zonder te weten of zij hiermee te maken heeft met een fraudeur. Bij de Belastingdienst gaat men ervan uit dat degene die toeslag ontvangt, de boel aan elkaar liegt. Het zou andersom moeten zijn, goedwillenden horen nooit te lijden onder de praktijken van kwaadwillenden, maar dat is nu precies wat hier aan de hand is. Lees “Slachtoffer van de overheid” verder

De invloed van de Rijksbegroting op gemeentelijke begrotingen

Gemeenten hebben financieel gezien grote moeite volwaardig sociaal beleid overeind te houden. Spoedig komen ook in Kerkrade de Algemene Beschouwingen weer aan bod. Het is het moment in het jaar om vooruit te kijken naar een nieuw jaar waarin duidelijk wordt wat de gemeente op financieel gebied te wachten staat.

Elke gemeente kan maar op een beperkte manier controle uitoefenen over haar inkomsten: de gemeentelijke belastingen. Hierbij mag de gemeente in principe niet aan inkomenspolitiek doen en belastingtarieven- of percentages opbouwen zodat degene die een lager inkomen heeft, ook een lager tarief of een lager percentage betaalt. Dit in tegenstelling tot het Rijk, dat dit bijvoorbeeld doet met de inkomstenbelasting: wie weinig inkomen heeft, betaalt een lager percentage dan wie meer te besteden heeft.

Het gemeentefonds
Verreweg de belangrijkste bron van inkomsten betreft het Gemeentefonds. Hierin wordt landelijk 30 miljard verdeeld over de gemeentes via een trap op-trap af systematiek. Kortweg betekent dit dat als de Rijksoverheid minder uitgeeft, de uitkering uit het gemeentefonds ook zal dalen.

Voor Kerkrade komt de uitkering uit het Gemeentefonds afgerond neer op een bedrag van honderd miljoen Euro. Ter vergelijking: de ozb is een van de weinige andere substantiële andere inkomstenbronnen en bracht in totaal tien miljoen euro op. Op Prinsjesdag is vervolgens aangekondigd dat voor de komende jaren een lichte stijging wordt verwacht (zie hier dat bericht en meer uitleg over het gemeentefonds.

Sturing op inkomsten
Het moge duidelijk zijn, op gemeentelijk niveau kunnen voor de verhoging van inkomsten aan slechts enkele knoppen worden gedraaid. Extra complicatie: veel belastingen, zoals de riool- en afvalstoffenheffing, mogen enkel worden gebruikt voor het doel dat ze dienen. De ozb valt echter als een van de weinige gemeentelijke belastingen wél in de algemene middelen en kan dus “vrij” worden besteed.

Gevolgen van de keuzes van het kabinet
Dan de kern van het verhaal. Het kabinet heeft tijdens Prinsjesdag wederom een begrotingsoverschot gepresenteerd, al is die lager dan in de voorgaande jaren (zie ook dit artikel). Dit houdt in dat er minder geld wordt uitgegeven dan er binnenkomt (en in 2020 worden de lasten verlaagd, waardoor er minder binnenkomt maar nog steeds een overschot blijft bestaan). Op zich een prima prestatie als er niet sprake was van een tekort aan agenten, leraren en zorgpersoneel, om maar iets te noemen, waar overduidelijk wél nog geld voor is maar ervoor gekozen wordt dit niet uit te geven.

Dit even terzijde, het punt is dat gemeenten moeite hebben volwaardig sociaal beleid te voeren en tegelijkertijd het hoofd boven water te houden, momenteel met name vanwege de gigantische kosten die de jeugdzorg parten spelen. In Kerkrade is pakweg 70% van de totale begroting bestemd voor dat sociaal domein. U kunt zich voorstellen dat oplossingen zoeken binnen de eigen begroting zonder te gaan bezuinigen op het sociaal domein bij menige gemeente een uitdaging is. Toch moeten veel gemeenten, voornamelijk door de systematiek van het Gemeentefonds én de keuzes van het kabinet, deze uitdaging aangaan.

Wilt u weten hoe dit in Kerkrade vorm gaat krijgen, volg dan de komende maand mijn website en social media-kanalen.

Dossier wietproef: hoe provinciale afstemming het aflegt tegen gemeentelijk eigenbelang

In het coffeeshopdossier zijn vele hoofdstukken geschreven. Het verkopen van softdrugs is niet legaal, maar wordt gedoogd. In principe mogen alleen Nederlandse ingezetenen kopen, maar in Kerkrade wordt ervoor gekozen dit niet te handhaven door de grensligging. Dit dreigt nu alsnog teniet te worden gedaan door een cruciale voorwaarde in de wietproef, waarvoor Heerlen zich gaat aanmelden. Hieronder een toelichting op de ontwikkeling en de situatie die nu dreigt te ontstaan. Lees “Dossier wietproef: hoe provinciale afstemming het aflegt tegen gemeentelijk eigenbelang” verder

Update aanpak huisjesmelkers

In 2016 is op initiatief van de PvdA Kerkrade de problematiek van de brievenbuspanden geagendeerd. In elke wijk zijn ze bekend: panden met veel brievenbussen aan de gevel, waarachter huurders (legaal of illegaal) geen woning maar een kamer huren. In 2017 en 2018 is vervolgens allereerst gezorgd dat er geen nieuwe gevallen meer bij komen door in noodtempo bestemmingsplannen te wijzigen en kamerverhuur dan wel woningsplitsing illegaal te verklaren in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Alles wat voor die tijd een vergunning heeft aangevraagd, wordt helaas legaal, maar de ontwikkeling is hiermee wel gestuit. Lees “Update aanpak huisjesmelkers” verder

Is je huis interessant voor een inbreker?

Vandaag stond een duidelijk artikel in De Limburger over inbraakpreventie. Loop een rondje door de wijk en zie de grote hoeveelheid zwakke plekken, inclusief simpelweg niet-afgesloten deuren.

Wijkagenten en wijkpreventieteams lopen in Kerkrade meermaals per jaar via projecten door wijken om bewoners te wijzen op plekken in of om hun huis die favoriet zijn bij de inbreker: denk aan een in de zomer openstaand raam onder een vuilniscontainer. Ze laten dit uiteraard weten en wijzen de bewoner erop.

Je kunt zelf het meeste doen om een mogelijke inbreker voorbij i.p.v. binnen te laten lopen. Wees bewust van je eigen huis en omgeving. Hulp nodig? Die is altijd te vinden, bijvoorbeeld bij wijkpreventieteams, de politie, een slotenmaker die je advies geeft over je hang- en sluitwerk, maar zeker ook bij ons als PvdA Kerkrade. We hebben enkele folders van die gaan over inbraakpreventie waarin veel tips staan. Neem via deze site of via 06-31003321 even contact op en we helpen graag!

Liever zelf online informatie zoeken? Dat kan ook. Hier zijn twee handige links die gaan over inbraakpreventie:

Het ABC van Veilig Wonen (folder CCV)

Website Politiekeurmerk Veilig Wonen