Dossier wietproef: hoe provinciale afstemming het aflegt tegen gemeentelijk eigenbelang

In het coffeeshopdossier zijn vele hoofdstukken geschreven. Het verkopen van softdrugs is niet legaal, maar wordt gedoogd. In principe mogen alleen Nederlandse ingezetenen kopen, maar in Kerkrade wordt ervoor gekozen dit niet te handhaven door de grensligging. Dit dreigt nu alsnog teniet te worden gedaan door een cruciale voorwaarde in de wietproef, waarvoor Heerlen zich gaat aanmelden. Hieronder een toelichting op de ontwikkeling en de situatie die nu dreigt te ontstaan.

Onder Rutte I werden de gemeenten verplicht om toch te gaan handhaven. Het gevolg hiervan was dat alle Duitse klanten nu geen toegang meer kregen tot coffeeshops. Het gevolg daarvan was, dat de illegale handel direct steeg en daarmee de overlast in de wijken aan de grens. Loeren om de hoek op geweigerde klanten om ze daarna op straat aan te spreken.

Hier heb ik namens de PvdA Kerkrade vanaf de allereerste juridische mogelijkheid (uitspraken door rechters bij andere gemeenten én juridische beschouwingen van advocaten van coffeeshops) bij onze burgemeester bezwaar tegen gemaakt en verzocht per direct de boel weer open te gooien voor “niet-ingezetenen”. De straathandel is sindsdien nog steeds nadrukkelijker aanwezig dan voor het “proefballonnetje” van Rutte I.

Destijds weigerde de burgemeester. Hij wilde afstemming met de regio en niet als enige deze stap zetten, terwijl niet zeker was of dit juridisch wel mocht. De commissie volgde hem in grote meerderheid. Een maand of twee, drie later ontvingen we toen het bericht dat Kerkrade, samen met andere Limburgse coffeeshopgemeenten exclusief Maastricht alsnog niet-ingezetenen gingen toelaten. Er zou alleen gehandhaafd worden wanneer er sprake was van overlast.

Enkele jaren geleden ging Sittard-Geleen om in verband met parkeeroverlast. Gevolg hiervan was dat Fransen en Belgen een keuze moesten gaan maken: doorrijden naar Heerlen/Kerkrade, doorrijden naar Roermond óf de straat op in Sittard-Geleen. Sindsdien hebben metingen aangetoond dat de bezoekers van Kerkraadse coffeeshops explosief zijn gestegen.

Toen kwam de wietproef, een proef met gereguleerde teelt waardoor meer controle komt op de samenstelling van de te verkopen wiet en waardoor de achterkant (dus de inkoop van de coffeeshophouder) uit de criminaliteit komt. Hij mag het immers eigenlijk niet inkopen, maar wel verkopen. Het toont de idiotie van het systeem maar weer eens aan. Hoe dan ook, topidee, die wietproef! Het zou zomaar de illegale teelt in woningen kunnen terugdringen en daarmee de veiligheid in de buurten kunnen verhogen.

Op ons herhaald verzoek wat Jos Som als Kerkraadse verantwoordelijke voor dit dossier van de wietproef vindt, volgde een genuanceerd antwoord: het had potentie, maar het moest wel in samenwerking met de overige coffeeshopgemeenten in onze provincie om verdringing van de ene naar de andere gemeente te voorkomen. Bovendien waren de voorwaarden niet bekend en moest eerst worden uitgezocht of het wel zinvol was deel te nemen. De cannabis moet natuurlijk wel kwalitatief goed zijn, anders haalt men het alsnog op straat.

Sinds een maand zijn de voorwaarden nu bekend. Één van die voorwaarden is, dat de in grensgemeenten de coffeeshop “niet-ingezetenen” moeten gaan weren. Een no-brainer, gaan we dus niet doen. We kennen de problemen die dat de eerste keer heeft opgeleverd. Maar wat bleek vandaag? De gemeente Heerlen gaat zich aanmelden voor deelname aan de wietproef. het gevolg laat zich raden: alle buitenlanders die nu nog hun waar in Heerlen halen, gaan dit óf op straat doen, óf rijden door naar Kerkrade. En dat zal de Kerkraadse burger en bezoeker gaan merken in de druk die dit legt op de infrastructuur.

Dit besluit gaat overlast opleveren in Heerlen, maar zeker ook in Kerkrade. En altijd is gezegd: we laten buitenlanders toe zolang er geen overlast is. Het zou dus zomaar zo kunnen zijn, dat de burgemeester de boel gaat sluiten voor niet-ingezetenen vanwege de mogelijke grote overlast die dit oplevert voor de Kerkraadse infrastructuur. En zo wordt de wietproef van een kans op verbetering, een trucje van vooral CDA en CU om gemeenten alsnog te dwingen het ingezetenencriterium te gaan handhaven.

Heel vaak heb ik moeten horen dat we vooral alles als regio moesten oplossen, en dat is in grote mate een goede zaak. Intussen wijken Maastricht en Sittard-Geleen al af van het toelaten van buitenlanders, maar nu komt daar dus ook Heerlen bij. Waar we jaren afwachten op afstemming met de regio, kiezen de afzonderlijke gemeenten dus nu voor eigenbelang. Hoe sterk die samenwerking is, valt af te lezen aan dit citaat (bron): “Volgens de Heerlense politiek zou Kerkrade het ingezetenencriterium eveneens kunnen invoeren als de toestroom van buitenlanders problematisch dreigt te worden.” No shit Sherlock.

Als Heerlen mag gaan meedoen aan de proef (en dat zou als grensgemeente best wel eens kunnen), gaat dit in onze regio veel overlast opleveren. En het moeilijke is dat we er niet veel aan kunnen doen als Kerkrade. Toch ga ik de burgemeester hier nog vragen over stellen. Ik wil een toelichting over hoe dit besluit in het kader van de regionale/provinciale afstemming heeft plaatsgevonden en of buurgemeenten als belanghebbenden bezwaar in kunnen dienen bij de Rijksoverheid tegen aanmelding of uiteindelijke selectie van een “proefgemeente”. Bovendien denk ik dat we ons voor moeten bereiden op een daadwerkelijke toelating van Heerlen tot de proef. Een soort plan B in het geval Kerkrade veel extra coffeeshoptoerisme te verduren krijgt.

Omdat de deadline met rasse schreden nadert (10 juni 2019 is de deadline voor aanmelding), is het even de vraag op welke manier we dat gaan doen. Wordt in ieder geval spoedig vervolgd.

Eén gedachte over “Dossier wietproef: hoe provinciale afstemming het aflegt tegen gemeentelijk eigenbelang”

  1. Hallo Sander,

    een goed stuk over de wietproef en de verarming van het gedoogbeleid als geheel en de gemeentelijke belangen specifiek.
    Als coffeeshophouder in Sittard-Geleen en Roermond sta ik werkelijk versteld van de kortzichtigheid van burgemeesters die het handhaven van het i-criterium als oplossing kunnen inbrengen. Ik heb nog meer slecht nieuws wb aanmelding voor het wiet-experiment: Roermond heeft zich aangemeld ondanks dat ik heb aangegeven niet mee te willen doen. De burgemeester gaat snoeihard voor het i-criterium en ziet er geen gevaar in. Kerkrade zou daarmee weleens erg veel voor de kiezen kunnen krijgen (understatement uiteraard). Ik stel voor dat Kerkrade slim handelt en gewoon er nog drie coffeeshops bij neemt waardoor het waterbed-effect teniet gedaan wordt. Ik ben graag bereid in te schrijven als de situatie zich zou voordoen. 30 jaar ervaring geven dat ik binnen 3 maanden een mooie coffeeshop kan optuigen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.